Hadis ve Sünnet

Ey mümin kardeşlerim kutsal kitabımız Kur’ân-ı Kerîm ayetlerinden sonra ikinci kutsal olan Peygamber'in sözlerini ihtiva eden Hadisleri inceleyeceğiz. "Hadis ilminde hadis ve sünnet nedir?", "Peygamber Efendimizin Kur’ân' daki konumu nedir", " Hadisler, Allah'tan gelen bir vahiy midir.?"," Hadis'in Kur’ân-ı Kerîm'le ilişkisi", "Hadisler olmadan Kur’ân-ı Kerîm'le yetinmek mümkün müdür", "Hadis şerhi", "Hadis usulü" (sahih, hasen, zayıf), "hadis tarihi", "mevzu(yalan) Hadisler", "oryantalizm", "Hadisteki rical ilmi", "Hadis alimleri ve eserleri", "Hadisler günümüze kadar nasıl gelmiştir?" konularını inceleyeceğiz. İnşallah bölüm bölüm bunları sizlere takdim edeceğim.

Bu haftadaki konumuz; "hadis ve sünnetin sözlük ve terim anlamları ve hadisin kısımları"dır. Bu konulara değineceğiz.

Sünnet nedir: Yol ve gidişat anlamındadır.[1]

Hadis nedir:  Hadis kelimesi sözlükte haber anlamına gelmektedir. Kur’ân-ı Kerîm'de hadis kelimesi şöyle geçer:  هل اتاك حديث موسى "Musa'nın haberi sana gelmedi mi?" Bu ayette hadis kelimesi haber anlamına gelmektir.[2]

Terim olarak: Peygambere izafe edilen her söz hadistir. Yani Hz. Peygamberin sözleri, fiilleri, takrirleri, ahlakı ve yaratılışına dair özelliklerine hadis denir.[3] Hadis ile sünnet eş anlamlı olduğunu söyleyenlerde vardır. Hadis Peygamberin sözleri, sünnetleri ise o sözlerin uygulanması anlamına gelmektedir.

Hadisin kısımları

Kavli (sözlü) sünnet:  Peygamber'e izafe edilen sözlerdir.

 " Size, sıkı sarıldığınız sürece sapıtmayacağınız iki şey bıraktım. Allah'ın kitabı ve Resulü'nün sünneti".[4]

Fiili sünnet: Hz. Peygamber'in davranışlarını ve uygulamalarını nakledilen hadislere denir.

" Hz. Aişe' den nakledildiğine göre Peygamber efendimiz bir iş yaptığı zaman sağlam yapardı"[5]

Takriri sünnet:  Hz. Peygamber'in, bir olayı gördüğünde veya sahabilerin uygulamaları hakkında bilgi sahibi olduğunda bunu onaylamasıdır. Takriri sünnet iki bölüme ayrılmaktadır. Biri sarih (açık) ikincisi zimni (kapalı) dir. Sarih olan eylem  Hz. Peygamberin iyi yaptın veya bunu nereden öğrendin gibi kelimeleri ile anlaşılmaktadır. Zimni ise bir olay karşısında sessiz kalmasıdır.

Ahlaki özellikleri:  Hz. Peygamberin ahlakı sıfatlarını anlatan hadislerdir.

"Ebu said el hudri' den nakledildiğine göre Hz. Peygamber örtüsü içinde oturan bakire bir kızdan daha hayalıydı"[6]

Yaratılış özellikleri: Hz. Peygamber'in şemailine yani fiziki özelliklerini anlatan hadislerdir.[7]

" Enes b malik' den nakledildiğine göre Hz. Peygamber'in saçında ve sakalındaki beyaz kıl yirmi tane değildi"[8]

Haftaya "Peygamber Efendimizin Kur’ân'daki konumu nedir. ? Hadisler, Allah'tan gelen bir vahiy midir.? Hadis'in Kur’ân-ı Kerîm'le ilişkisi. Hadisler olmadan Kur’ân-ı Kerîm 'le yetinmek mümkün müdür ? gibi konuları ele alacağız.

---

[1] Çakan, İsmail Lütfi, hadis usulu, s. 25

[2]Kuzudişli, Bekir, hadis tarihi, s.15

[3] Kuzudişli, bekir, a.g.e, s.16

[4]  Muvatta, kader, 3

[5] Müslim,müsafirin, 141

[6] Buhari,menakib.20

[7] Kuzudişli, Bekir, a.g.e, s.17-18

[8]  Müslim, fedail,113